Τί είναι η πνευμονική εμβολή;

Η πνευμονική εμβολή είναι η διακοπή της κυκλοφορίας σε μία από τις αρτηρίες που μεταφέρουν αίμα από την καρδιά στους πνεύμονες, ώστε να οξυγονωθεί με τη διαδικασία της αναπνοής. Στις πιο πολλές περιπτώσεις προκαλείται από θρόμβους οι οποίοι σχηματίζονται στις φλέβες των ποδιών  εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση . Ακριβώς επειδή η πνευμονική εμβολή εμποδίζει την κυκλοφορία του αίματος από την καρδιά προς τους πνεύμονες, μπορεί να είναι απειλητική για τη ζωή. Εν τούτοις, η έγκαιρη θεραπεία μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο θανάτου. Η πρόληψη σχηματισμού θρόμβων στις βαθιές φλέβες των ποδιών μπορεί να σας προστατεύσει από την πνευμονική εμβολή.

Ποια είναι τα συμπτώματα της πνευμονικής εμβολής;

Τα συμπτώματα της πνευμονικής εμβολής ποικίλουν ανάλογα με το ποσοστό του πνεύμονα εμπλέκεται στην διακοπή της αιματικής παροχής, το μέγεθος των θρόμβων και το αν προϋπάρχουν αναπνευστικά ή καρδιακά προβλήματα.

Τα συχνότερα σημεία και συμπτώματα είναι:

  • Δύσπνοια: Το σύμπτωμα αυτό συνήθως εμφανίζεται ξαφνικά και πάντα επιδεινώνεται με την άσκηση
  • Θωρακικό άλγος: Μερικοί ασθενείς το παρομοιάζουν με το έμφραγμα του μυοκαρδίου. Ο πόνος είναι συνήθως οξύς και είναι πιο έντονος κατά τη βαθιά εισπνοή. Κάποιες φορές είναι τόσο έντονος, ώστε δεν επιτρέπει στους ασθενείς να πάρουν βαθιά ανάσα. Άλλες φορές γίνεται αντιληπτός κατά το βήχα ή όταν ο ασθενής σκύβει.
  • Βήχας: Ο βήχας μπορεί να έχει σαν αποτέλεσμα αιμόφυρτά πτύελα ή αιμόπτυση

Λιγότερο συχνά συμπτώματα είναι:

  • Ταχυκαρδία ή αρρυθμία
  • Ζαλάδα
  • Εφίδρωση
  • Πυρετός
  • Πόνος και πρήξιμο του ποδιού, συνήθως στη γάμπα, που προκαλείται από εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση του κάτω άκρου.

 

Πότε πρέπει να δω τον ιατρό μου;

Η πνευμονική εμβολή μπορεί να είναι απειλητική για τη ζωή. Αναζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια αν αισθανθείτε δυσχέρεια στην αναπνοή, πόνο στο στήθος και βήχα με αιμόφυρτα πτύελα.

 

Ποια είναι τα αίτια της πνευμονικής εμβολής;

Η πνευμονική εμβολή συμβαίνει όταν κάποιο υλικό, συνήθως θρόμβος αίματος, φράσσει την  αρτηρία που πηγαίνει αίμα στους πνεύμονες. Αυτοί οι αιματικοί θρόμβοι συνήθως προέρχονται από τις βαθιές φλέβες των ποδιών, μια κατάσταση που ονομάζεται εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση. Τα τμήματα του πνεύμονα που στερούνται της αιματικής παροχής μπορεί να νεκρωθούν (πνευμονικό έμφρακτο) και αυτό κάνει πιο δύσκολη την λειτουργία οξυγόνωσης του αίματος από τον πνεύμονα.

Λιγότερο συχνά, το υλικό που φράσσει τα αγγεία του πνεύμονα μπορεί να είναι κάτι άλλο εκτός από αιματικούς θρόμβους, όπως:

  • Λίπος από το μυελό οστού μετά από κάταγμα (εμβολή λίπους)
  • Τμήμα από νεοπλασματικό όγκο (καρκινική εμβολή)
  • Φυσσαλίδες αέρα (εμβολή αέρα)

 

Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου για πνευμονική εμβολή;

Αν και στον καθένα μπορεί να συμβεί εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση και πνευμονική εμβολή, υπάρχουν παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο.

Οικογενειακό ιστορικό εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης και πνευμονικής εμβολής

Καρδιακή νόσος, όπως η καρδιακή ανεπάρκεια

Κακοήθη νεοπλάσματα, όπως του εγκεφάλου, των ωοθηκών, του παγκρέατος, του παχέος εντέρου, του στομάχου, των πνευμόνων, του νεφρού, καθώς και μεταστατικοί καρκίνοι, αυξάνουν τον κίνδυνο για θρομβοεμβολική νόσο. Η χημρειοθεραπεία, καθώς και γυναίκες με καρκίνο του μαστού, που υποβάλονται σε ορμονοθεραπεία είναι επίσης σε αυξημένο κίνδυνο.

Θρόμβωση μετά από εγχείρηση για οποιοδήποτε λόγο αποτελεί έναν από τους κυριότερους παράγοντες για θρομβοεμβολική νόσο και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο λαμβάνουν αντιπηκτική αγωγή οι άνθρωποι που υποβάλλονται σε επέμβαση.

Κληρονομούμενες θρομβοφιλίες είναι γενετικές διαταραχές που προδιαθέτουν σε θρομβώσεις

Η σοβαρή νόσος μετά από λοίμωξη με τον κορονοϊό (COVID-19) αυξάνει τον κίνδυνο για θρομβοεμβολική νόσο

Η παρατεταμένη ακινησία, όπως μετά από μία ορθοπαιδική επέμβαση, έμφραγμα μυοκαρδίου, τραύμα ή σοβαρή παθολογική νόσο.

Άλλοι παράγοντες, όπως το κάπνισμα, η παχυσαρκία, φαρμακευτικά σκευάσματα, όπως τα αντισυλληπτικά και η κύηση

 

Επιπλοκές

Η πνευμονική εμβολή μπορεί να είναι απειλητική για τη ζωή, αν δεν γίνει έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία. Με την κατάλληλη αγωγή, εν τούτοις, το ποσοστό σοβαρών επιπλοκών μειώνεται δραματικά. Σε μερικές περιπτώσεις, η πνευμονική εμβολή μπορεί να οδηγήσει σε πνευμονική υπέρταση, μια κατάσταση στην οποία αυξάνεται η πίεση στην πνευμονική κυκλοφορία και οδηγεί σε δεξιά καρδιακή ανεπάρκεια, ενώ σπανιότερα η κατάσταση αυτή μπορεί να αναπτυχθεί χρόνια, μετά από πολλές μικρές πνευμονικές εμβολές.

Πρόληψη

Η πνευμονική εμβολή είναι η το κυριότερο αίτιο θανάτου και νοσηρότητας που θα μπορούσε να είχε προβλεφθεί και για αυτό το λόγο στα περισσότερα νοσοκομεία λαμβάνονται προληπτικά μέτρα, όπως:

  • Αντιπηκτικά φάρμακα, σε ασθενείς με προδιαθεσικούς παράγοντες για θρομβοεμβολική νόσο
  • Ελαστικές αντιθρομβωτικές κάλτσες
  • Ανύψωση των κάτω άκρων
  • Κινητοποίηση
  • Συσκευές διαβαθμισμένης συμπίεσης

Κατά τα ταξίδια ο κίνδυνος για θρομβοεμβολική νόσο είναι σχετικά μικρός, αλλά αυξάνει στις πολύωρες πτήσεις με αεροπλάνο. Οι άνθρωποι που έχουν προδιαθεσικούς παράγοντες για εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση, καλό θα είναι να συμβουλεύονται τον ιατρό τους πριν από πολύωρα ταξίδια. Συνηθισμένα μέτρα πρόληψης κατά τα ταξίδια είναι:

  • Η λήψη άφθονων υγρών
  • Τα συχνά διαλείμματα και η κινητοποίηση από τη θέση μας
  • Η κινητοποίηση των ποδιών ενώ βρισκόμαστε στη θέση μας
  • Η χρήση ελαστικών αντιθρομβωτικών καλτσών κατά το ταξίδι

Dr Παπουτσής Κωνσταντίνος